Een jaar om Nevermore te vergeten!

Edgar Allan Poe

Met die man is het allemaal begonnen dit jaar. Als jaarthema kregen we namelijk een persoon. Nee natuurlijk niet zomaar een persoon... Om jullie een beetje in te leiden in de bizarre wereld van Edgar Allan Poe, zal ik hem kort even voorstellen.

Hij leefde in de 19e eeuw en was schrijver en dichter. Zijn beide ouders stierven voor de leeftijd van 3 en hij werd in huis genomen door een succesvol zakenman John Allan. Hij was een goede student en op 19jarige leeftijd ging hij naar de universiteit van Virginia, maar verbleef daar slechts één jaar. Hij begon te drinken en te gokken, en kon uiteindelijk de schuldenberg niet meer betalen. Hij werd weggestuurd en besloot om in het leger te gaan, waar hij ook werd weggestuurd wegens plichtsverzuim. Omdat hij hierna nergens heen kon, trok hij in bij zijn grootmoeder en zijn nichtje Virginia. In 1836 trouwde hij met Virginia, die op dat ogenblik 13 jaar oude was, hij was er 35. Hij begon te schrijven als literair criticus en schreef zelf ook verhalen, maar met matig succes. Zijn eerste grote succes kwam met zijn gedicht The Raven in 1846. Een jaar later overleed Virginia aan tuberculose. Na haar dood begon Poe de strijd tegen drank en drugs te verliezen en ondernam hij zelfs een zelfmoordpoging. In het daaropvolgende jaar verdween hij gedurende drie dagen en vond men hem terug in de straten van Baltimore, in ijlende toestand en met iemand anders' kleren aan. Hij was nooit lang genoeg bij bewustzijn om uit te leggen wat er met hem gebeurd was gedurende die drie dagen, want kort daarop overleed hij.

Poe wordt gezien als de grondlegger van de detective, vooral met zijn drie verhalen over Auguste Dauphin. In Amerika was hij niet zo geliefd, maar in Frankrijk des te meer. Sommige van zijn gedichten werden zelfs vertaald door Charles Baudelaire. Dankzij de goede vertalingen verwierf Poe bekendheid onder de avant-garde schrijvers in Frankrijk. Naast de literaire en poëtische kant had Poe ook interesse in filosofische en wetenschappelijke vraagstukken.

Geïntegreerde Proef

In het begin van het jaar krijg je een thema en je hersenen beginnen al te werken... Ik nam me meteen voor om die avond als informatie op te zoeken over Edgar Allan Poe en meteen te beginnen in mijn GIP-logboek. Goede voornemens!  Als eerste zoek je natuurlijk zoveel mogelijk op over Edgar Allan Poe, zodat je een beetje weet waarrond je nu eigenlijk aan het werken bent. Gelukkig was er veel over hem te vinden. Na een tijdje zoekwerk begon ik ook in te zien dat er enorm veel kunstenaars zich op hem gebaseerd hebben! Ook van verschillende takken van de kunst. Je hebt inderdaad Charles Baudelaire - één van de grootste schrijvers van Frankrijk - die zijn gedichten vertaalde. Maar ook enorm veel beeldende kunstenaars hebben werken gebaseerd op verhalen van hem. Zo heb je Rodin, die een schilderij maakte rond The Raven, en Ensor, die etsen maakte van De Wraak van de Hop-Frog en Koning Pest. En zo zijn er nog tal van anderen! Dit was natuurlijk een positief punt, dan was er genoeg materiaal om in de paper op het einde van het jaar te verwerken. We wisten natuurlijk het  onderwerp van de paper nog niet, maar als je al veel weet over kunstenaars, en over Poe zelf, ben je toch al een stapje voor.

Dagelijks werk I

Ik vond het echt goed dat men de GIP voor de verschillende kunstvakken een beetje heeft verspreid. Als bisser in mijn zesde jaar had ik natuurlijk wat dingen om te vergelijken... Vorig jaar kwam het een beetje op een hoop terecht in dagelijks werk 3, en dat bracht natuurlijke de nodige stress met zich mee!
Maar dit jaar vond ik het echt goed geregeld! In dagelijks werk I zouden we ons bezighouden met de GIP fotografie. Ja de opdracht spreekt een beetje voor zichzelf, fotograferen in het thema Edgar Allan Poe, wat moeilijker blijkt dan je denkt hoor! Bij wijze van voorstudie, zijn we op een donderdagmiddag met de hele groep gaan fotograferen aan Antwerpen Zuid, bij de dokken. Er staan een hele hoop oude containters die niet meer gebruikt worden. Onze opdracht was om deze te fotograferen zodat ze in het thema ven Edgar Allan Poe zouden passen. Wat ook weer niet makkelijk was. Het had naturlijk een regenachtige, donkere dag moeten zijn met een onweer dat in de lucht hangt... Maar nee. Het was een mooie zonnige dag met een paar wolkjes aan de lucht... Op mijn Flickr account kan je de foto's zien die ik die dag maakte. Het was maar een voorstudie, we moesten natuurlijk nog andere foto's maken in het thema. En dit was natuurlijk niet het enige... De foto's moesten gepresenteerd worden als een projectie. Een projectie. Niet één van de gemakkelijkste manieren om foto's te presenteren. Zo moet je er rekening mee houden dat de foto's achter elkaar komen te staan... Terwijl je normaal toch je foto's naast elkaar presenteert, zodat je goed kan zien of ze al dan niet bij elkaar passen. Het is wel een beetje werk hoor, zo'n projectie maken. Als je je beelden hebt moet je beginnen monteren, waar ik al niet de beste in ben spijtig genoeg. Je moet kijken hoeveel seconden je het beeld laat zien, welke overgangen je gaat gebruiken. Niet allemaal even evident!
Het is me dan toch gelukt en het moment waarop alle filmpjes werden geprojecteerd en de hele klas meekijkt vind ik toch altijd het spannendst. Sommige filmpjes waren beter dan andere, zoals altijd natuurlijk. Spijtig vond ik wel dat er filmpjes waren met zeer mooie beelden, maar die gewoon niet goed waren gemonteerd. Dit geldt natuurlijk ook omgekeerd, er waren filmpjes met minder goede beelden, maar die enorm knap in elkaar zaten qua monteerwerk. En zo dus mooier overkwamen. Achja, het is al één GIP onderdeel afgewerkt, nog 3 te gaan.

Dagelijks werk II

Zoals ik hierboven al zei, waren de GIP onderdelen een beetje verdeeld over de 3 periodes. In dagelijks werk 2 zouden we ons vooral bezighouden met de GIP video. Er was afgesproken dat dit een groepswerk zou worden, dus er zouden 3 filmpjes uit de bus komen op het einde van het jaar. Dit vind ik al goed, want video is echt mijn slechtste vak, als ik het helemaal in men eentje moet doen toch. Als je in groep werkt heb je de andere om je aanwijzingen te geven, die jij dan moet opvolgen natuurlijk! In mijn groep - groep 2 - waren we overeen gekomen dat we ons zouden baseren op één van zijn verhalen, en dit verfilmen. Er rijzen natuurlijk al genoeg vragen op. Gaan we het echt letterlijk verfilmen? Maken we het modern? Gebruiken we een vertelstem of dialogen? Allemaal dingen die we moesten overwegen voor we konden beginnen filmen...  Op 23 februari hadden we defitinief een keuze gemaakt. Het zou "Het verraderlijke hart" van Edgar Allan Poe worden.
Het verhaal gaat over een jonge man en een oudere man die samenwonen. De oude man heeft iets aan zijn oog, waardoor de jonge man zich helemaal niet op zijn gemakt voelt. Op een dag besluit hij het leven van de man te nemen en zich voorgoed te ontdoen van het kwade oog...
We hadden allemaal het verhaal gelezen en na lang discuteren hadden we besloten om het verhaal in zijn oorspronkelijke vorm te behouden, en er zo min mogelijk aan te veranderen. We zouden ook gebruik maken van een offstem, die de originele tekst van het verhaal voorleest. Samen met de beelden, en ook echte dialogen tussen de personages, zou het mooi passen. Het enige wat we zouden veranderen is dat we de jonge man zijn eigen misdaden eigenlijk mee laten vertellen. Hij zit in een instelling en door middel van flashbacks zien we wat hij deed met de oude man. Op 2 maart lag alles vn technische details zo goed als vast, en werd het hoog tijd om acteurs te gaan zoeken! Via een meisje in de afdeling Woord Drama hadden we vernomen dat Rodrigo Vissers, een sterk 'gek' personage kon neerzetten. Net wat we nodig hadden!
De week voor de opnames was nog wel een erg spannende. De locatie ligt eindelijk vast. Het zou een oud klooster te Wijnegem worden... Het paste echt perfect in het kader van onze film. Het enige moeilijke was dat we het zelf nog moesten inrichten. Een hele opgave dus. Het was er namelijk écht helemaal leeg. Achja, omdat we met een groep van zeven waren, werd het iets makkelijker om de benodigde voorwerpen bij elkaar te sprokkelen.
Voor de rol van de oude man hadden we via Frank De Kaey een man gevonden die veel ervaring had met acteerwerk, en dus een goede bijdrage aan onze film zou kunnen leveren. Theo Van Baarle speelde al in reclamefilmpjes van Telenet, Familie en Wittekerke en nog veel meer. We waren dan ook heel blij toen hij bevestigde dat hij zou meespelen in onze film!
Er waren 2 opnamedagen gepland. Dinsdag 23 maart en vrijdag 26 maart. Dinsdag verliep heel goed. We hadden genoeg tijd om alle scènes grondig te draaien en de sfeer was ontspannen. Vrijdag verliep een stuk hectischer! We begonnen allemaal met goede moed, ookal moesten we erg veel draaien vandaag. Ik vond dat het goed verliep tot ongeveer halfweg de namiddag. De concentratie begon een beetje te verminderen, iedereen werd een beetje moe. De pauzes werden korter of zelfs afgelast omdat we er anders niet zouden geraken...
Maar het is goed gekomen! We hebben alles gefilmd en waren toch niet belachelijk laat klaar!
Nu kwam er wel nog een moeilijk deel... Het monteerwerk. Wim zou dit doen samen met Max maar de hele groep werd er toch genoeg bij betrokken. De laatste lessen video zaten we met 3 of 4 achter het scherm om ervoor te zorgen dat de hele groep toch een beetje zijn zegje kon doen. Femke en Yannick deden de generiek, en ik vind hem echt goed. Ze hebben er dan ook genoeg werk aan gehad. Tille en Max waren de laatste lessen voornamelijk bezig met de klankband, die echt wel goed moest zijn, want ons filmpje had een sterke klankband nodig!
Uiteindelijk vind ik het resultaat mooi! Het was wat we wilden.

Dagelijks werk III

Dagelijks werk 3 werd een beetje een mengelmoes van alle vakken. Het werd nu echt wel voelbaar dat het einde van het jaar nadert. Onze paper was natuurlijk een belangrijk onderdeel hier. De opdracht was gegeven rond januari denk ik, maar de echt uitwerking begon nu. Na de paasvakantie moest de paper af zijn. Geprint in zesvoud met alles erop en eraan. Mijn paper vlotte verdacht goed. Ik had als kunstenaar James Ensor gekozen. Hun levens liepen een beetje gelijk en hij baseerde veel van zijn kunst op de werken van Poe. In de tijd van zijn etsen werkte hij een hele tijd rond The Revenge of the Hop-Frog. Een verhaal dat ook sloeg op Ensors leven.
Het geeft een enorm goed gevoel als je paper dan eindelijk geprint is en je gaat hem afhalen. Dat is jouw werk. Waar je bloed, zweet en tranen hebt ingestoken. Het was dan ook een last die van mijn schouders viel toen we hem moesten inleveren.
Nu kon het echte werk beginnen. Onze GIP moest stilaan zijn vorm beginnen krijgen. Video was al af, daar moest ik me geen zorgen meer over maken. Foto was gelukkig ook al af, maar ik koos om de projectie niet te tonen op de GIP jury. Ik heb één foto laten uitvergroten, en deze presenteer ik samen met mijn installatie voor Beeldende Vorming.
Dé installatie voor beeldende vorming pom pom pommmm... Ik vond het wel moeilijk om een installatie te maken rond een lugubere schrijver met een horror-kantje. Het is gemakkelijk om er een doodskist te zetten met wat enge geluiden, maar dat wil ik nu ook weer niet. Ik begon een beetje dieper na te denken over het werk van Poe. Mijn gedachten bleven maar hangen bij The Raven. Ik wou rond dat gedicht werken en er mijn installatie rond maken. Maar hoe?! Ik begon een beetje te puzzelen en stukje bij stukje kwam ik bij het idee om het letterlijk te nemen.
Ik zou de omtrek van een raaf nemen. Maar niet de lijn van de omtrek nemen, nee, ik zou een stuk van The Raven op de muur schilderen, en dat geschilderde gedicht zou de omtrek vormen van een raaf!
Ik heb een beetje geprobeerd om het op de computer te maken en ik vind het resultaat er wel erg leuk uitzien. Natuurlijk is het op de computer wel getypt, en ben ik van plan om het te schilderen. Met zwarte zwerf uiteraard!

Slot

Om een slot over een heel jaar te formuleren heb ik de woorden niet. Hierboven zie je ongeveer hoe mijn jaar verlopen is, en hoe we gewerkt hebben rond het thema Edgar Allan Poe. Natuurlijk staat in de tekst hierboven niet alles. Maar het zijn wel de grote lijnen.
Beeld je hierbij nog eens 398 testen en taken voor de algemene vakken in, 132 uur logboekwerk en 21 uur foto's uitknippen in, en het beeld van mijn jaar is nog scherper voor de geest te halen!
Al bij al vond ik het fijn jaar. Een mooie afsluiter van mijn jaren aan dé!Kunsthumaniora.

Jolien Luppens, 30 mei 2010